Olga Tokarczuk – czy faktycznie jest klasistką?

Daniel

Wstęp: twórczość Tokarczuk

Olga Tokarczuk to znana w Polsce i na świecie noblistka. Jest autorką takich książek jak “Prawiek i inne czasy”, “Bieguni”, “Księgi Jakubowe”, “Czuły narrator” czy “Prowadź swój pług przez kości umarłych” (na podstawie którego Agnieszka Holland nakręciła film “Pokot”). Jej najnowsza powieść nosi tytuł “Empuzjon”. Autorka zdobyła dwukrotnie prestiżową nagrodę Nike.

Kontrowersje związane z postacią Tokarczuk

Olga tokarczuk autorka książek stała się w ostatnim czasie postacią bardzo kontrowersyjną, a to ze względu na jej wypowiedź o tym, że nie chce ona, by jej książki wędrowały pod strzechy i że literatura nie jest dla idiotów. Wiele osób oskarżyło Tokarczuk o klasizm. Jutuber Krzysztof M. Maj już wcześniej nazywał pisarkę “arysTokarczuk” – teraz krytyka “klasistowskiej noblistki” tylko się spotęgowała. Maj nie krytykuje za klasizm tylko Tokarczuk – uważa on, że klasistowska narracja w sztuce to chleb powszedni, za przykład może tu posłużyć Jan Klata i jego wyższościowe wypowiedzi.

Ale czy na pewno mamy piętnować Tokarczuk? Czy nikt z nas nie używa słowa “idiota”? Klasizm wypowiedzi noblistki był niewątpliwy. Ciężko jednak wymagać od autorów i artystów nieskazitelności – autorzy naszych ulubionych książek czy piosenek popełniają często dużo większe błędy, a nawet przestępstwa, a i tak są czytani i słuchani. Nie warto więc gardzić twórczością Tokarczuk, gdyż jej powieści bywają naprawdę wartościowe. Ale z pewnością nie zaszkodzi od czasu do czasu skrytykować jej wyższościową wypowiedź.

Maj twierdził, że już przemówienie noblowskie Tokarczuk było podbudowane klasizmem. Autorka dzieliła w nim literaturę na gorszą i lepszą, piętnując te gatunki, które uznać można za “masówkę”. Czy taka postawa jest godna naśladowania? Czy nie mamy prawa czytać zarówno tak zwanej literatury pięknej, jak i powieści typu “pulp”? Czy jest coś złego w posiadaniu swoich guilty pleasures? Na te pytania warto chyba odpowiadać przecząco i nie poddawać się autorytetowi kontrowersyjnej noblistki.